Zijn bloed

... En heel het volk antwoordde en zei: Laat Zijn bloed maar komen over ons en onze kinderen!

Het is bijna Israëlzondag. We staan daarom stil bij een moeilijke tekst uit het Nieuwe Testament. De mensen bij Pilatus schreeuwen dat het bloed van Jezus over hen en hun kinderen mag komen. Deze bijbeltekst is eeuwenlang misbruikt om Joden te discrimineren en te vervolgen. Dat zou de verdiende straf voor ‘Godsmoordenaars’ zijn. We gaan puntsgewijs tegengas bieden tegen de verkeerde uitleg en toepassing van dit bijbelvers.

1. Officieel zijn het niet de Joden die Jezus kruisigen maar de Romeinen. Er is bovendien geen eerlijke Romeinse rechtsgang. Pilatus noemt nota bene zelf Jezus een Rechtvaardige. De Apostolische Geloofsbelijdenis zegt terecht: ‘..die geleden heeft onder Pontius Pilatus!’

2. Hoeveel mensen roepen: ‘Zijn bloed kome over ons…!’? De leiders en mensen die door hen opgehitst zijn. Dat is niet het hele verbondsvolk Israël. Mattheüs bedoelt met ‘heel het volk’ de verzamelde menigte bij Pilatus. Zie ook vers 20.

3. Het geschreeuw is religieus fanatisme. De leidslieden trekken de stop uit de bodem van het schip en zijn bereid om daarbij zelf ook om te komen. Fanatici moeten niet vermoord worden. Die moeten zich bekeren. Laat staan dat hun onschuldige nageslacht nog vervolgd zou worden – door nog ergere fanatici.

4. De hardvochtige wens van de schreeuwers is als vloeken. Ze roepen een oordeel over zichzelf uit. Maar dat geeft andere mensen niet het recht om hen en hun nageslacht te verdoemen.

5. In de bijbel is sprake van collectieve verantwoordelijkheid. ‘Wij en onze kinderen…’ is dus geen vreemde gedachte. Bij God gaat de verantwoordelijkheid van kinderen voor de zonden van ouders overigens niet verder dan het derde en vierde geslacht als zij ook God haten. In lijn met de profeten kun je ook zeggen dat de schreeuwers individueel verantwoordelijk zijn. ‘De ziel die zondigt, die zal sterven’ (Ezech. 18:4). Petrus confronteert op de pinksterdag de mensen met wat zij Jezus hebben aangedaan. Vervolgens doet hij een oproep tot bekering, doop en vergeving van zonden! Hij roept niet op tot collectieve goddelijke wraak.

6. Bij Pilatus wordt Gods heilsplan voltrokken! Jezus zegt zelf tegen de Emmaüsgangers: ‘Moest de Christus dit niet lijden en zo in zijn heerlijkheid ingaan?’ (Luk. 24:26) Petrus zegt ‘deze Jezus, die overeenkomstig het vastgestelde raadsbesluit en de voorkennis van God overgegeven is…’(Hand. 2:23) Jezus sterft niet alleen door zonden maar ook voor zonden. Die dag noemen we niet voor niets Goede Vrijdag! En moeten de Joden daarvoor dan eeuwenlang lijden?

7. Niet Joden hebben Jezus gedood, als bijzondere groep. Jezus en Zijn discipelen zijn ook gewoon Joden. Ménsen hebben Hem gedood. Niet de Joden, niet de soldaten, niet Pilatus, niet andere mensen, maar ík ben verantwoordelijk voor Zijn sterven. Het zijn mijn zonden die Hem aan het kruis nagelden. Dat dichtte Jacobus Revius rond 1630.

Zit er niets positiefs in deze bijbeltekst?

Jawel, er zit goddelijke ironie in. Eigenlijk roepen de mensen, zonder dat ze het weten, om redding door het bloed van Jezus. Bij het paasmaal zegt Jezus: ‘Dit is Mijn bloed dat voor u vergoten wordt tot vergeving van zonden (Matth. 26:28). De echte, onverdiende ‘wraak’ die de schreeuwers nodig hebben is dus de prediking van de verzoening. Hadden christenen dat maar eerder ontdekt.